TÜRKİYE’DEKİ ULUSLARARASI ÖĞRENCİLERİN YÜKSEKÖĞRENİM DENEYİMLERİ: HAKLAR, UYUM VE MEMNUNİYET ALGILARI ÜZERİNE NİTEL BİR ANALİZ

Creative Commons License

Tanrıkulu F., Avşar F. S.

TURKISH ONLINE JOURNAL OF DESIGN, ART AND COMMUNICATION (TOJDAC), cilt.16, sa.2, ss.965-986, 2026 (TRDizin)

Özet

Küresel ölçekte hızlanan öğrenci hareketliliği, yükseköğrenimi yalnızca akademik bir eğitim alanı olmaktan çıkararak ülkelerin rekabet gücü, toplumsal uyum kapasitesi ve kültürel diplomasi hedefleriyle doğrudan ilişkili stratejik bir politika alanına dönüştürmüştür. Bu bağlamda Türkiye, artan uluslararası öğrenci sayısı ve uluslararasılaşma iddiasıyla küresel ağda daha belirgin bir konuma yerleşirken, uluslararası öğrencilerin üniversite deneyimlerini yalnızca “memnuniyet” ekseninde değil; haklara erişim, uyum ve eşitlik algısı gibi çok katmanlı göstergeler üzerinden değerlendirmek, politika tasarımı açısından kritik önem taşımaktadır. Bu çalışma, İstanbul’daki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 30 uluslararası öğrenciyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Veriler MAXQDA kullanılarak tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, katılımcıların yükseköğrenim ortamına ilişkin değerlendirmelerinin ikircikli bir örüntü sergilediğini göstermektedir: sosyal ilişkiler ve kültürel çeşitlilik uyumu destekleyen unsurlar olarak öne çıkarken, dil bariyeri, ekonomik kısıtlar, bürokratik süreçlerde rehberlik eksikliği, yapısal eşitsizlikler ve mikro ayrımcılık deneyimleri uyumu ve memnuniyeti zayıflatmaktadır. Özellikle Türkçe yeterliliği hem akademik başarı hem de toplumsal entegrasyon açısından belirleyici bir faktör olarak görünmektedir. Araştırma, sürdürülebilir uluslararasılaşma için üniversitelerin çok kültürlü yapıları güçlendirmesini; çok dilli oryantasyon ve hak bilgilendirmeyi kurumsallaştırmasını; ayrımcılıkla mücadele ve danışmanlık mekanizmalarını görünür ve erişilebilir hale getirmesini önermektedir.