Halk Tıbbında Kulak Hastalıkları ve Tedavilerinde Osmanlı Tıbbının İzleri


Creative Commons License

Ağırman Yılmaz S.

Journal of Integrative and Anatolian Medicine, vol.4, no.1, pp.15-16, 2023 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Abstract
  • Volume: 4 Issue: 1
  • Publication Date: 2023
  • Journal Name: Journal of Integrative and Anatolian Medicine
  • Journal Indexes: Asos İndeks
  • Page Numbers: pp.15-16
  • Istanbul Medipol University Affiliated: Yes

Abstract

Amaç: Anadolu coğrafyasında yer edinmiş Osmanlı tıbbı ve kültürünün izlerini Anadolu halk hekimliğinde görmek olağandır. Anadolu halk hekimliğinin temelini tek başına Osmanlı tıbbına hasretmek ise yanlış olacaktır fakat ikisi de İslam medeniyeti ve Orta Asya Türk medeniyetinden beslenmişlerdir ve bu bakımdan da benzerdirler. Bu çalışmada temel olarak 1. Anadolu halk hekimliği ve Osmanlı Tıbbı arasında bir ilişki var mı? 2. Osmanlı Tıbbı halk tıbbını etkilemiş midir? 2. Halk tıbbında Osmanlı tıbbı dışında metotlar kullanılır mı? soruları sorulmuş ve kulak hastalıkları ve tedavileri özelinde bu izlerin sürülmesi ve benzerlik ve farklılıkların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma doküman analizi yöntemiyle hazırlanmıştır. İki ana başlığı bulunan bu çalışmada halk hekimliği bilgilerinin kapsamı YÖK bünyesinde yapılmış tezler kullanılarak sınırlandırılmıştır. Tez adlarında ‘halk hekimliği’ taranmış ve toplam 56 sonucun 40 tanesinin konuyla ilgili olduğu düşünülmüş ve kulak hastalıkları ve tedavisi ile ilgili sonuç bulunmuştur. Osmanlı tıp metinlerinden ise 13-18.yy’lar arasında yazılmış, Türkçe erişilebilir kaynaklar kıyas için kullanılmıştır. Bunlara ek olarak literatürden de yararlanılmıştır. Bulgular: Zeytinyağı, soğan ve sarımsak Osmanlı tıp metinlerinde de günümüz halk hekimliği uygulamalarında da kulak ağrısı olmak üzere kulak rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılan başlıca ilaçlardandır. Bunun yanında Osmanlı tıp metinlerinde genellikle rastlanmayan ırvasa, parpılama ve dini/tılsımlı tedavileri halk tıbbında görmekteyiz. Osmanlı tıbbında hacamat ve sülük uygulaması kulak hastalıkları için uygulanmazken, halk tıbbında uygulanmaktadır. Yine Osmanlı tıbbında bulunamayacak sigara dumanı ve penisilin uygulamaları gibi farklı metotlar da bulunmaktadır.

Sonuç: Sonuç olarak halk tıbbında Osmanlı tıp kitapları kaynaklı bilgiler bulunmaktadır. Özellikle bitkisel tedaviler özelinde benzerlikler artmaktadır. Bununla beraber ırvasa, parpılama ve dini/ tılsımlı tedaviler başta olmak üzere halk tıbbının ayırıcı özelliklerini Osmanlı tıp kitaplarında nadiren rastlamaktayız. Bu sonuçtan yola çıkarak Şamanist geleneklerden günümüz halk tıbbı uygulamalarının Osmanlı Tıbbına nazaran kulak hastalıkları özelinde daha çok etkilendiği söylenebilir. Ayrıca Türkiye’de günümüzde uygulanan halk tıbbında kulak hastalıkları tedavileri incelendiğinde tıbbın gelişiminden etkilendiği ve farklı metotların da kullanıldığı görülmüştür.