Özel Eğitimde Sözel Yaklaşıma Dayalı Değerlendirme Programlarına Karşılaştırmalı Bakış
Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, cilt.9, sa.1, ss.1-18, 2025 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 9 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Asos İndeks
- Sayfa Sayıları: ss.1-18
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Özel gereksinimli bireylerin nitelikli eğitim alabilmelerinde eğitsel değerlendirme anahtar görevi görür. Eğitsel değerlendirme, bireyin eğitiminde hangi aşamaların izlenmesi gerektiğinin belirlenerek uygun müdahalenin ortaya konulmasına yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda bireyin uygun eğitimi alabilmesi için gelişimine uygun bir eğitsel yerleştirme sürecine de katkı sağlamaktadır. Eğitsel değerlendirmede kullanılan farklı araçlar ile müdahale programları söz konusudur. Temel Dil ve Öğrenme Becerilerinin Değerlendirilmesi Aracı/Revize (Asssesment of Basic Language and Learning Skills Revise – ABLLS-R) ve Sözel Davranış Aşamaları Değerlendirme ve Yerleştirme Programı (Verbal Behavior Milestones Asssesment and Placement Program –VB-MAPP), B. F. Skinner’in sözel davranış analizine dayalı, gelişimsel yetersizliği olan bireylerin değerlendirilmesi ve müdahale programının oluşturulmasında yardımcı, bilimsel araştırmalarla desteklenen temel iki programdır. Bu iki programın birbirlerine benzer yanları olmakla birlikte farklılaştıkları hususlar da söz konusudur. Bu alanyazın taramasında her iki değerlendirme programına ilişkin yapılmış çalışmaların incelenerek programların tanıtılması ve benzerlik ile farklılıklarının ortaya konması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda alanyazın taraması gerçekleştirilmiştir ve bu iki kapsamlı programa yönelik betimsel bilgiler ortaya konmuştur. Araştırmaya dahil etme ve hariç tutma kriterlerine uygun olarak 12 çalışma dahil edilmiştir. Araştırma sonucunda ABLLS-R ve VB-MAPP programlarının birbirine benzer ancak aralarında farklılıkların olduğu, etkin ve yaygın bir şekilde kullanıldığı ve hedef öğrencinin yaşı ve ihtiyaçları bağlamında bir program diğerinden daha uygun hale gelebileceği görülmüştür. Uygulama ve ileri araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.