Karaciğer Rejenerasyonu: Deneysel Modeller ve Sinyal Mekanizmaları
Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi, cilt.39, sa.1, ss.77-84, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Derleme
- Cilt numarası: 39 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.77-84
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Karaciğer, hasar gördüğünde yüksek düzeyde kendini yenileme yeteneği gösteren vital bir organdır. Günümüzde toksik maddelere artan maruziyet, çevresel faktörler ve yaşam tarzı değişiklikleri nedeniyle karaciğer hastalıklarının görülme sıklığı artmıştır. Bu durum, karaciğer rejenerasyonunu anlama ve bu süreci optimize etme ihtiyacını daha da önemli hale getirmiştir. Kronik karaciğer hastalıklarının son evresinde karaciğer nakli yaygın bir tedavi seçeneği olmasına rağmen uygun organ bulmanın zorluğu ve doku reddi gibi dezavantajları mevcuttur. Bu nedenle, birçok araştırmacı karaciğerin rejeneratif kapasitesini inceleyerek yeni tedavi yaklaşımları geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu derleme makalesi, karaciğer rejenerasyon sürecini, bu süreçteki biyolojik ve moleküler mekanizmaları, çalışılan hayvan modellerini ve sinyal yolaklarını detaylandırmaktadır. Böylece, rejenerasyon sürecindeki değişiklikler ele alınırken, gelecekteki araştırmalar ve potansiyel terapötik stratejiler için bu derleme makalesinin bir rehber niteliği taşıması sağlanmıştır.
The liver is a vital organ that exhibits a high self-renewal ability when damaged. Today, the prevalence of liver diseases has increased due to heightened exposure to toxic substances, environmental factors, and lifestyle changes. This situation has made understanding liver regeneration and optimising this process more critical. Although liver transplantation is a common treatment option for end-stage chronic liver diseases, there are disadvantages, such as the difficulty of finding suitable organs and the risk of tissue rejection. Therefore, many researchers aim to develop new therapeutic approaches by studying the regenerative capacity of the liver. This review article details the liver regeneration process, the biological and molecular mechanisms involved, the animal models studied, and the signalling pathways. Thus, by addressing the changes in the regeneration process, this review article serves as a guide for future research and potential therapeutic strategies.