Antik Yunan’da Demokrasinin Aşırı Uygulanması: Ostrakismos
IX. Hukuka Felsefi ve Sosyolojik Bakışlar Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 2 - 04 Ekim 2019, ss.6-7, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.6-7
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Antik dönem Yunan uygarlığı birçok düşünceye, yönetim biçimine ve filozofa ev sahipliği yapmış kadim bir medeniyettir. Günümüz için vazgeçilmez görünen ve her ne kadar bugünden farklı olsa da neredeyse tek yönetim biçimi olarak kabul edilen demokrasi, kökenini Antik Yunan’da bulabileceğimiz bir hükümet formudur. Eşitliğin ön plana çıktığı bu siyasal rejim, bugünün aksine antik dönemde vazgeçilmez olmayıp birçok eleştiriye maruz kalmıştır. Bu eleştirilerin bir kısmı günümüze kadar ulaşmış; düşünceleri büyük önem arz eden Sokrates, Platon ve Aristoteles gibi filozoflar tarafından dile getirilmiştir.
Demokrasi rejimini ayrıntılı biçimde inceleyen Aristoteles, temelde eşitliği ve demokrasiyi korumak amacıyla uygulanan, fakat bazı sorunlara yol açan bir uygulamanın varlığından söz etmiştir. Kendine özgü bir tür sürgün olan ostrakismos (ostracism), topluma bir şekilde adapte olamayan, uyum sağlayamayan ve eşitliği iyi ya da kötü biçimde bozduğu düşünülen kişinin sürgün edilmesini içeren bir uygulamadır. Bu yönüyle ostrakismos, Antik Yunan demokrasisinin eleştirisi bakımından da son derece önemli bir kurumdur.
Bu çalışmada öncelikle demokrasinin kadim kökeni kendi tarihsel koşulları içerisinde ele alınarak kısa biçimde değerlendirilecektir. Ardından Aristoteles’in devlet tiplerinden biri olan demokrasiye ilişkin görüşlerine yer verilecektir. Nihayet, demokrasinin korunması amacıyla bireyin sürgününü öngören ostrakismos uygulaması aynı bağlam içerisinde incelenecektir. Bu aşamada ostrakismos yalnızca tarihsel örnekleriyle değil, hangi koşullarda gerçekleştiği ve yol açtığı hukuki sonuçların bir kısmı ile birlikte değerlendirilecektir. Ayrıca Aristoteles’in Politika eserinde ostrakismos kurumunu nasıl ele aldığı da ortaya konulacaktır.
Anahtar Kelimeler: Antik Yunan, Demokrasi, Aristoteles, Sürgün, Ostrakismos.