KURUMSALLAŞMIŞ ÖZGÜRLÜK VE EKONOMİK ZENGİNLİK

Yayla Ş. O., Yayla A.

Muhafazakar Düşünce Dergisi, cilt.21, sa.69, ss.256-288, 2025 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Derleme
  • Cilt numarası: 21 Sayı: 69
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Muhafazakar Düşünce Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.256-288
  • İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Ekonomik gelişme neredeyse bütün bireylerin ve toplumların en temel hedefleri arasındadır. Her birey ve her toplum hayat şartlarını iyileştirmek ve daha müreffeh bir hayat yaşamak ister. İnsanlık tarihi de bu bakımdan umut vericidir. Ekonomik büyüme; yaygın büyüme ve yoğun büyüme olarak iki başlık altında ele alınabilir. Yaygın büyüme artan nüfusun aşağı yukarı aynı hayat seviyesinde tutulabilmesi anlamına gelirken yoğun büyümede katlanan nüfus kat kat iyileşen hayat şartlarında yaşayabilmektedir. Dünya tarihi değişik yerlerde ve zamanlarda yaygın büyümeye şahit olmuştur. Yoğun büyüme ise daha az görülür. Tarihin şahit olduğu en uzun ve en kalıcı yoğun büyüme dalgası Batı dünyasında 1750’lerde gerçekleşen Endüstri Devrimi ile ortaya çıkmaya başlamıştır ve hâlen devam etmektedir. Ancak bu, ekonomik büyümenin belli bir coğrafyaya ve kültüre ait bir durum olduğu anlamına gelmez. Ekonomik büyüme bunun şartlarına sahip her ülkede ve coğrafyada vuku bulabilir. Ekonomik büyümenin önemli şartlarına kurumsallaşmış ekonomik özgürlük adı altında bakabiliriz. Bunlar özel mülkiyet; mübadele ve iş bölümü; rekabete girme hakkı; serbest iç ve dış ticaret; makul ve adil vergileme; hukukun hâkimiyeti; sağlam para; sınırlı, sorumlu ve hesap verir siyasal yönetim; anayasal insan hakları rejimi; sivil toplum; şeffaf ve hesap verir kamu yönetimidir. Bir yerde bunlar ne kadar varsa ekonomik büyüme de o kadar başarılı olabilir.
Economic development is something desired by almost all individuals and societies. Every individual and society wish to improve their living conditions and to live a more prosperous life. Human history is very promising in this respect. Economic development can be studied under the concepts of wide and intensive growth. In wide economic growth an increasing population can survive under the same living conditions. In intensive economic growth despite the big increase in human population human beings can have much better lives . Wide economic growth happened in different places at different times in history. However the longest intensive economic growth took place in the West after the Industrial Revolution in 1750s and it is still going on. However this does not mean that intensive economic growth is something unique to certain parts and cultures of the world. Intensive economic growth can be realized in every country if its conditions do exist. It is possible to count the requirements of institutionalized freedom as below: private property; exchange and division of labour; the right to compete; freedom of contract; free internal and international trade; reasonable and just taxation; rule of law; sound money; limited, responsible and democratic political governance; constitutional human rights regime and transparent and accountable public administration. The more these institutions exist the more successful economic growth will be.