Dünya Sağlık Örgütü’nün İklime Dayanıklı ve Sürdürülebilir Sağlık Tesisi Çerçevesi ile Türkiye’nin 2024–2030 İklim Eylem Planlarının Karşılaştırmalı Analizi


Uslu Y., Koç S.

Şura Akademi, sa.12, ss.23-29, 2026 (Hakemli Dergi)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Şura Akademi
  • Sayfa Sayıları: ss.23-29
  • İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından geliştirilen “İklime Dayanıklı ve Çevresel Olarak Sürdürülebilir Sağlık Tesisleri Çerçevesi”, sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine uyum kapasitesini artırmaya yönelik temel ilkeleri ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, WHO tarafından geliştirilen söz konusu çerçeve ile Türkiye’nin 2024–2030 dönemini kapsayan İklim Değişikliği Uyum Eylem Planı’nı sağlık sistemleri perspektifinden karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve politika belgeleri doküman incelemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sürecinde WHO çerçevesinde yer alan temel bileşenler esas alınarak sağlık iş gücü ve kurumsal kapasite, su–sanitasyon ve atık yönetimi (WASH), enerji ve emisyon yönetimi, altyapı ve iklim dayanıklılığı ile teknoloji ve tedarik zinciri başlıkları kapsamında karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Elde edilen bulgular Türkiye’nin iklim değişikliği ile mücadele ve uyum politikalarının enerji verimliliği, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve kritik altyapıların dayanıklılığının artırılması gibi alanlarda WHO çerçevesi ile büyük ölçüde uyumlu olduğunu göstermektedir. Sağlık tesislerinin iklim değişikliği kaynaklı sorunlara dayanıklılığının arttırılması sağlık hizmetlerinin devamı için kritik öneme sahip olduğundan, sağlık altyapılarının planlaması ve yönetiminin daha kapsamlı şekilde ele alınması gerekmektedir.