Staphylococcus aureus Bakteriyemisinde Ölüm Oranını Belirleyen Faktörler: Üçüncü Basamak Hastaneden Retrospektif Kohort Çalışması


Creative Commons License

Tahtasakal C. A., Aytan S., DERİN O., Gül Ö., Demirbaş N. D., Turkkan H. m., ...Daha Fazla

Mediterranean journal of infection, microbes & antimicrobials (Online), sa.2026, ss.323-335, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Giriş: Staphylococcus aureus bakteriyemisi (SAB), antimikrobiyal tedavideki gelişmelere rağmen erken dönemde yüksek mortalite ile seyreden ciddi bir enfeksiyondur. Bu çalışmada, erişkin SAB hastalarında 28 günlük mortalite ile ilişkili klinik, laboratuvar ve yönetimsel faktörler değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2023 ile 24 Ekim 2024 tarihleri arasında kan kültürlerinde klinik olarak anlamlı SAB saptanan toplam 151 erişkin hasta retrospektif olarak incelendi. Birincil sonlanım noktası 28 günlük tüm nedenlere bağlı mortaliteydi. Bağımsız öngördürücüleri belirlemek amacıyla tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri yapıldı. Modelin ayırt edici gücü, alıcı işletim karakteristiği eğrisi altında kalan alan (AUC) ile değerlendirildi. Bulgular: Kohortun ortanca yaşı 67 yıl (çeyrekler arası açıklık: 55–78) olup hastaların %60’ı erkekti; %33’ü yoğun bakım ünitesinde izlendi. Genel mortalite %54,3, Yirmi sekiz günlük mortalite ise %40,7 idi. 28 günlük mortalite durumuna göre yapılan karşılaştırmalarda ileri yaş, yoğun bakım ünitesine yatış, nörolojik komorbidite, sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyon, yüksek nötrofil-lenfosit oranı ve serum laktat düzeyi gruplar arasında farklılık gösterirken, ateş ve titreme 28 günlük mortalitesi olmayan hastalarda daha sık görüldü. Odak kontrolü ve ilk 24 saat içinde enfeksiyon hastalıkları konsültasyonu da 28 günlük mortalitesi olmayan hastalarda daha sıktı. Çok değişkenli analizde ileri yaş (olasılık oranı [OR] 1,04; %95 güven aralığı [GA] 1,00–1,09), yoğun bakım ünitesine yatış (OR 6,37; %95 GA 1,85–24,2) ve yüksek serum laktat düzeyi (mmol/L başına OR 1,55; %95 GA 1,08–2,56), 28 günlük mortalitenin bağımsız öngördürücüleri olarak saptandı. Odak kontrolü ve erken enfeksiyon hastalıkları konsültasyonu, düzeltme sonrasında koruyucu yönde eğilim gösterdi. Nihai model iyi ayırt edicilik gösterdi (AUC 0,85; %95 GA 0,75–0,95). Sonuç: SAB’de erken mortalite, mikrobiyolojik direnç paternlerinden çok konakla ilişkili faktörler ve hastalık şiddeti tarafından belirlenmektedir. İleri yaş, yoğun bakım gereksinimi ve yüksek serum laktat düzeyi erken ölümün en güçlü bağımsız öngördürücüleri olarak öne çıkarken, odak kontrolü ve erken enfeksiyon hastalıkları konsültasyonu düzeltme sonrasında istatistiksel anlamlılığa ulaşmayan koruyucu eğilimler göstermiştir. Bulgular, SAB yönetiminde antibiyotik tedavisinin ötesine geçen, standartlaştırılmış ve multidisipliner bir yaklaşımı desteklemektedir.
Introduction: Staphylococcus aureus bacteremia (SAB) remains a serious infectious condition associated with substantial early mortality despite advances in antimicrobial therapy. This study evaluated clinical, laboratory, and management-related factors associated with 28-day mortality among adults with SAB. Materials and Methods: A total of 151 adult patients with clinically significant SAB identified by blood culture between January 1, 2023, and October 24, 2024, were retrospectively analyzed. The primary outcome was 28-day all-cause mortality. Univariable and multivariable logistic regression analyses were performed to identify independent predictors of mortality. Model discrimination was assessed using the area under the receiver operating characteristic curve (AUC). Results: The median age of the cohort was 67 years (interquartile range, 55–78), 60% of patients were male, and 33% were managed in the intensive care unit (ICU). Overall mortality was 54.3%, and 28-day mortality was 40.7%. Compared with 28-day survivors, non-survivors were older and more frequently had ICU admission, neurological comorbidities, healthcare-associated infection, an elevated neutrophil-to-lymphocyte ratio, and higher serum lactate levels, whereas fever and chills were more frequent among survivors. Source control and infectious disease (ID) consultation within the first 24 hours were also more frequently provided to survivors. In multivariable analysis, advanced age [odds ratios (OR), 1.04; 95% confidence intervals (CI), 1.00–1.09], ICU admission (OR, 6.37; 95% CI, 1.85–24.2), and higher serum lactate levels (OR, 1.55 per mmol/L; 95% CI, 1.08–2.56) were independently associated with increased 28-day mortality. Source control and early ID consultation demonstrated protective trends after adjustment. The final model showed good discriminatory performance (AUC, 0.85; 95% CI, 0.75–0.95). Conclusion: This study suggests that early mortality in SAB is driven primarily by host characteristics and disease severity rather than by microbiological resistance patterns alone. Advanced age, ICU admission, and elevated serum lactate were the strongest independent predictors of early mortality, whereas source control and early ID consultation demonstrated protective trends that did not reach statistical significance after adjustment. These findings support a standardized, multidisciplinary approach to SAB management that extends beyond antimicrobial therapy and emphasizes timely optimization of modifiable clinical care processes.