TURİZMİN GENİŞLEMESİ, EKONOMİK KALKINMA VE ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: ASYA-PASİFİK ÜLKELERİNDEN AMPİRİK KANITLAR

Creative Commons License

Duran M. S., Bozkaya Ş., GÖÇ S.

Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, sa.74, ss.105-113, 2026 (TRDizin)

Özet

Ekonomilerin amacı olan ekonomik büyümenin sürdürülebilir bir hale getirilmesi, çevre ile dost gelecek nesillere daha yaşanılabilir bir dünya bırakmak adına yeni yüzyılın en önemli hedefi haline gelmiştir. Ayrıca ekonomik turizm gelişimi de ekonomik gelişim ile karşılıklı sıkı bir ilişki içerisinde olması sürdürülebilir turizm yaklaşımını da gündeme getirmektedir. Dolayısıyla ekonomiler bu unsurları içeren etkin politikalar ile sürdürülebilir kalkınma hedeflerini gerçekleştirme yolunda emin adımlarla ilerlemek adına bölgesel ve uluslararası iş birliklerine açık olmalıdırlar. Bu kapsamda bu çalışma, Asya-Pasifik Bölgesi’nin (Çin, Tayland, Japonya, Malezya, Vietnam, Hindistan, Güney Kore ve Endonezya) en önemli turizm destinasyonlarında turizm gelişimi, çevresel performans ve ekonomik büyümenin belirleyicilerini incelemektedir. 2002-2020 dönemi verileri kullanılarak üç ayrı model oluşturulmuştur. Ampirik bulgulara doğrultusunda; birinci modelde, ekonomik büyümenin turizm gelişimi üzerinde olumlu bir etkisi vardır. Bununla birlikte, düzenleyici kalite değişkeni turizm üzerinde olumsuz bir etkiye sahipken, siyasi istikrar ve ekolojik ayak izinin turizm gelişimi ile anlamlı bir ilişkisi tespit edilememiştir. İkinci modelde, turizm gelişimi ekonomik büyümeyi artırırken, ekolojik ayak izinin ekonomik büyümeyi azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, siyasi istikrar ve düzenleyici kalite değişkenlerinin ekonomik büyüme üzerinde olumlu bir etkisi olduğu görülmüştür. Üçüncü modelde, yalnızca ekonomik büyümenin ekolojik ayak izi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçları, akademisyenler için önemli araştırma alanları sağlamanın yanı sıra, planlamacılara turizme yönelik uygun yaklaşımlar oluşturmada yardımcı olmaktadır.
Making economic growth sustainable, which is the aim of economies, has become the most important goal of the new century in order to leave a more livable world for future generations in an environmentally friendly way. Furthermore, the close relationship between economic development and tourism development brings the sustainable tourism approach to the forefront. Therefore, economies should be open to regional and international collaborations to move confidently towards achieving sustainable development goals with effective policies that include these elements. In this context, this study examines the determinants of tourism development, environmental performance, and economic growth in the most important tourism destinations of the Asia-Pacific Region (China, Thailand, Japan, Malaysia, Vietnam, India, South Korea, and Indonesia). Three separate models were created using data from the 2002-2020 period. Based on empirical findings, the first model shows that economic growth has a positive effect on tourism development. However, the regulatory quality variable has a negative effect on tourism, while no significant relationship was found between political stability and ecological footprint and tourism development. The second model concludes that tourism development increases economic growth, while ecological footprint decreases economic growth. Furthermore, political stability and regulatory quality variables were found to have a positive impact on economic growth. In the third model, only economic growth was observed to have a statistically significant and positive effect on the ecological footprint. The research findings provide important research areas for academics, as well as assisting planners in developing appropriate approaches to tourism.