BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde İşlem Gören Şirketlerin Çevresel İlkelere Uyum Durumunun Değerlendirilmesi
KARADENIZ 17th INTERNATIONAL CONFERENCE ON SOCIAL SCIENCES, Rize, Türkiye, 8 - 10 Kasım 2024, ss.829-854, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Rize
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.829-854
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Teknolojik gelişme, hızlı nüfus artışı, sanayileşme, hava kirliliği, insanoğlunun sınırsız ihtiyaçları, deniz seviyelerinin yükselmesi, sıcaklıkların artması, anormal hava olayları, sera gazı vb. faktörler çevre sorunlarını giderek artırmıştır. İşletmeler çevre koşulları karşısında belirsizlik bir ortamda faaliyetlerini sürdürmektedirler. Hızla değişen çevre koşulları büyük bir tedirginliğe ortam yaratmak çevreye karşı duyarlılık bireylerde artığı kadar işletmeler nezdinde de artmaktadır. İklim değişikliğinde yaşanan olumsuz durumlar sürdürülebilirlik konusunda farkındalığı giderek artırmıştır. İşletmelerin çevre koşullarına uyum sağlamaları sürdürülebilirliği etkilemektedir. Söz konusu durum işletmelerde rekabeti hızlandırarak yeni arayışlara yönlendirmiştir. Çevre sorunlarının giderek artması ve zararların maliyetlendirilmesi kapsamında artık geleneksel olarak hazırlanan finansal tablolar faaliyet ve performansta gerekli gereksinimleri karşılamakta yetersiz kalmakta ve çevresel maliyetlerin hesaplanmasıyla ön plana çıkmak isteyen işletmeler finansal tablolarda gerekli alt yapıyı oluşturmalarını hızlandırmıştır. Ayrıca üç boyutlu raporlamaya (çevresel, sosyal ve ekonomik) ilişkin işletmenin performansını kapsayan sürdürülebilirlik raporlarını düzenlemeleri beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı 2022-2023 yılları arasında BIST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nde işlem gören şirketlerin sürdürülebilirlik raporlarının çevresel ilkelere uyum düzeyinin ne aşamada olduğuna yönelik değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca konunun önemini daha net ortaya koymak adına Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri sektöründe yer alan 27 adet şirketin de sadece 2023 dönemine ait sürdürülebilirlik raporları baz alınarak çevresel ilkelere uyum düzeylerinin sektörler arası karşılaştırılması yapılmıştır. Analiz sonucunda BIST Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nde işlem gören şirketlerin sürdürülebilirlik uyum raporlarında çevresel ilkelere uyum sürecinin olumlu olduğu, faaliyet raporlarında çevresel performanslara yönelik sertifikaların mevcut olduğu ve özellikle faaliyetlerinde çevresel boyutlara yönelik stratejilere yer verdiği tespit edilmiştir. Çevre zararlarının artmasında önemli bir paya sahip olan Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri sektöründe ise sürdürülebilirlik uyum raporlarında çevresel ilkelere olan uyum sürecinin yetersiz olduğu gözlemlenmiştir.
Technological development, rapid population growth, industrialization, air pollution, unlimited needs of human beings, rising sea levels, rising temperatures, abnormal weather events, greenhouse gases, etc. factors have gradually increased environmental problems. Businesses continue their activities in an uncertain environment in the face of environmental conditions. Rapidly changing environmental conditions create an environment of great uneasiness, and sensitivity to the environment is increasing in businesses as well as in individuals. Negative situations experienced in climate change have gradually increased awareness about sustainability. Businesses' adaptation to environmental conditions affects sustainability. This situation has accelerated competition in businesses and led to new searches. Within the scope of increasing environmental problems and costing of damages, traditionally prepared financial statements are no longer sufficient to meet the necessary requirements in activity and performance, and businesses that want to stand out with the calculation of environmental costs have accelerated the creation of the necessary infrastructure in financial statements. In addition, they are expected to organize sustainability reports covering the performance of the business related to three-dimensional reporting (environmental, social and economic). The aim of this study is to evaluate the level of compliance with environmental principles in the sustainability reports of companies traded in the BIST Sustainability 25 Index between 2022-2023. In addition, in order to reveal the importance of the issue more clearly, a cross-sectoral comparison of the level of compliance with environmental principles was made based on the sustainability reports of 27 companies in the Textile, Apparel and Leather sector for the 2023 period only. As a result of the analysis, it was determined that the companies traded in the BIST Sustainability 25 Index have positive compliance with environmental principles in their sustainability compliance reports, have certificates for environmental performance in their annual reports, and include strategies for environmental dimensions in their activities. In the Textile, Apparel and Leather sector, which has a significant share in the increase in environmental damages, it is observed that the process of compliance with environmental principles in sustainability compliance reports is insufficient.