Türkiye Kamu Hastanelerinde 2. ve 3. Basamak Poliklinik Hizmetlerinde Hekim Sayısı ve Başvuru Yoğunluğu: Hizmet Kapasitesinin Değerlendirilmesi

Çalışmanın amacı; Türkiye’de kamu hastanelerinde 2. ve 3. basamak poliklinik hizmetlerinde görev yapan hekim sayısı ile bu hekimlere yapılan müracaat (başvuru) sayısının dağılımını analiz ederek hem sağlık yöneticilerine hem de politika yapıcılara, kamu hastanelerinde poliklinik hizmetlerinin etkin yönetimi ve iyileştirilmesi için veri temelli öneriler sunmayı amaçlamaktadır.

Çalışmanın kapsamı; 26 farklı poliklinik türüne ilişkin veriler, 2020–2024 yıllarını kapsayan beş yıllık dönem boyunca hem ikinci basamak hem de üçüncü basamak sağlık hizmetleri düzeyinde incelenmiştir

Çalışma kesitsel bir araştırma olup iki bölüm şeklinde tasarlanmıştır. İlk bölümünde, Türkiye’de sağlık sistemi basamaklandırılması ve hekim planlaması açıklanmış, İkinci bölümde, mevcut veriler analiz edilerek, elde edilebilecek kazanımlara ilişkin önerilere yer verilmiştir. Hekim başına düşen ortalama hasta sayıları hesaplanarak, hizmet kapasitesinin değerlendirildiği bu çalışma doğrultusunda hizmet kapasitesini artırmanın öncelikli basamaklarının hasta memnuniyetini ve hizmete erişimi artırmak olduğu söylenebilir.

Hekim başına düşen başvuru sayıları, sadece hizmet kapasitesi açısından değil, aynı zamanda kamusal kaynakların etkin kullanımı açısından da önemli bir göstergedir.

Yoğun başvuru alan polikliniklerde hekim başına düşen hasta sayısının yüksek olması iş yükünün artması yanında tedavi kalitesinin de düşmesine neden olacaktır. Bu durum, tekrarlayan poliklinik ziyaretlerine, uzun bekleme sürelerine ve ek kaynak ihtiyacı yoluyla kamu hastanelerinin maliyetlerinin artmasına neden olabilmektedir.

Öte yandan, mevcut kaynakların en verimli şekilde kullanılması, hekim dağılımının dengelenmesi, hizmet başına maliyetin düşürülmesi, kaynakların daha verimli kullanılması ve sağlık harcamalarının etkin yönetimi açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmanın hem sağlık sisteminin performansını artırmak hem de kamu hastanelerinin finansal sürdürülebilirliğini desteklemek için veri temelli planlama ve politika geliştirme sürecine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir