International Gevher Nesibe Health Sciences Conference-XI, Ankara, Türkiye, 10 - 12 Ekim 2023, ss.152-165, (Tam Metin Bildiri)
Giriş: Kahramanmaraş depreminden sonra çadır kentlerde sağlık bakım hizmeti, Türkiye ve diğer ülkelerdeki kamu ve sivil toplum kuruluşlarından gelen sağlık bakım ekipleri tarafından sunulmuştur. Bu bağlamda sağlık bakım ekibinin en kalabalık grubunu oluşturan hemşirelerin deneyimlerini anlamak, olası bir depremde çadır kentlerde sağlık bakım hizmetlerinin etkin bir şekilde planlanması ve organize edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Amaç: Kahramanmaraş depremi sonrasında çadır kentlerde görevli hemşirelerin sağlık bakım hizmeti sunumuna ilişkin erken dönemdeki deneyimlerini araştırmak.
Yöntem: Bu araştırma, fenomenolojik yaklaşımın kullanıldığı nitel bir tasarım olarak gerçekleştirildi. Diyarbakır, Malatya, Adıyaman, Kahramanmaraş, Gaziantep ve Hatay'da bulunan altı çadır kentten amaçlı örnekleme yöntemiyle toplam 12 hemşire araştırmaya alındı. Veriler, yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler yoluyla toplandı. MAXQDA 2022 yazılım programı ile içerik analizi yöntemi kullanılarak veriler analiz edildi. Araştırma, bir vakıf üniversitesinin etik kurulu tarafından onaylandı (2023/224) ve TÜBİTAK 1002-C Doğal Afetler Odaklı Saha Çalışması Acil Destek Programı tarafından desteklendi (123D087).
Bulgular: Verilerin analizi sonucunda üç tema ve 12 alt tema ortaya çıktı. Hemşireler, çadır kentlerde sağlığı etkileyen faktörleri fiziksel yapı, güvenlik, sosyokültürel ve yönetsel alt temalarında ifade etti. Çadır kentlerde çalışan hemşirelerin rolleri; bakım verici, tedavi edici, yönetici, iletişim ve koordinatörlük, eğitici-araştırıcı ve karar verici olmak üzere altı alt temada incelendi. Hemşirelerin, çadır kentlerde sağlık bakım hizmetlerinin sunumuna ilişkin görüşleri, olumlu düşünceler ve olumsuz düşünceler alt temalarında gruplandırıldı.
Sonuç: Çadır kent alanları, sağlığı etkileyen faktörler göz önünde bulundurularak oluşturulmalıdır. Kapsamlı rol ve sorumluluklar nedeniyle öncelikli olarak halk sağlığı hemşireleri sonrasında bu alanla ilgili özel eğitim alan hemşireler yapılandırılmış bir organizasyonla çadır kentlerde görevlendirilmelidir. Çadır kentlerde sağlık bakım hizmetlerinin planlanmasında ve organize edilmesinde, çadır kent deneyimi olan hemşirelerin görüş ve önerileri göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Çadır kent, deprem, hemşireler, nitel araştırma, Türkiye.