Bir İnsan Hakkı Olarak Çevre Hakkı
Hukuki Çerçevede Çevre ve İklim Değişikliği, Antalya, Türkiye, 14 Kasım 2026, (Yayınlanmadı)
- Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Acaba insan merkezli bakış açısına dayalı klasik “çevre hakkı” yerine son zamanlarda tartışılan ve çevre merkezli bir yaklaşıma dayanan “çevrenin hakkı” anlayışını ön palana çıkarmak çevrenin korunması bakımından bir çözüm olabilir mi?
Çevrenin hakkı kavramı, doğanın insanlardan bağımsız olarak içsel bir değere sahip olduğunu, var olma, hayatta kalma ve yaşam döngülerini sürdürme hakları barındıran yasal bir özne (tüzel kişi) olduğunu savunur.
Bu bağlamda denilmektedir ki, klasik ya da insan merkezli çevre hakkı tek başına çevresel bozulmayı durdurmada yetersiz kalmaktadır. Çevrenin hakkı kavramı doğanın korunmasını bir üst aşamaya taşıyan, insanlara doğaya karşı yeni ahlaki ödevler yükleyen bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım günümüzdeki acil krizler karşısında daha kapsamlı ve gerekli bir çözüm arayışı sunmaktadır.
Bilindiği gibi dünya derin bir iklim krizi içindedir. Kriz, küresel ısınma, deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı kuraklık, seller ve buzulların erimesi gibi sonuçlarıyla doğrudan tatlı su krizini tetiklemekte ve insanlığın en temel haklarını tehlikeye atmaktadır. Bu durum, çevre hakkının ve çevrenin korunmasının artık sadece yerel veya ulusal bir mesele olmadığını, tüm insanlığın hayatta kalmasını ve gelecek nesillerin haklarını ilgilendiren küresel ve acil bir nitelik taşıdığını ortaya koymaktadır.
Doğrusu mevcut ekonomik zihniyet sürdükçe çevre meselelerine yine çevre merkezli bakmak ve çevrenin doğrudan doğruya hak öznesi olduğunu kabul etmek bile sorunu çözmede yetersiz kalacaktır.