Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerin Tanılanması ve Değerlendirilmesinde Yardımcı Teknoloji Araçlarının Kullanılması: Bir Sistematik Derleme Çalışması


Gündoğdu Kılıçarslan E., Kılıçarslan M., Aslan Y. G.

EJER Congress, Kocaeli, Türkiye, 21 - 24 Mayıs 2024, ss.141-148, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Kocaeli
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.141-148
  • İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Değişen toplumla birlikte gelişen teknolojik araçları OSB’yi tanılama ve değerlendirme sürecine de dahil olmuştur. Değişen topluma yanıt verecek şekilde değerlendirme araçlarının geliştirilmesi ve dahil edilmesi çağımız teknoloji tabanlı iletişim yöntemlerine ayak uydurmak adına önem taşımaktadır. Geleneksel yöntemlerin yanısıra dijitalleşmenin getirdiği yenilikler OSB’li çocukların değerlendirilmelerinde farklı yardımcı teknolojilere ihtiyaç doğurmuştur. Bu araştırmada yardımcı teknoloji araçlarının OSB tanılı veya riski olan bireylerin tanılama ve değerlendirilmesinde araç olarak kullanılarak gerçekleştirilen çalışmalar taranmıştır. İlgili çalışmaların bilgileri, çıktıları ve sonuçlarının derlenmesi ve kullanılan yardımcı teknoloji araçlarının değerlendirme sürecine olan etkileri ve gelişime açık yönlerinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu sistematik derleme çalışmasında konu ile ilgili 15 çalışma çeşitli değerlendirme kategorileri bağlamında araştırma sorularını yanıtlayıcı bir şekilde analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında yardımcı teknoloji araçlarının daha hızlı ve erken tespit sağladığı, OSB’nin taranması ve teşhisinde yardımcı teknolojilerin kullanılabilir ve yüksek güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır. Araçların kullanıldığı ailelerin geri dönüşünde çoğunlukla uzaktan yerine yüz yüze değerlendirmeyi seçtikleri fakat uzaktan değerlendirmeye karşı ön yargılarının kırıldığına ulaşılmıştır. Erken çocukluk döneminde kullanılan araçların daha etkileşim ve rehberlik gerektirmesinden dolayı geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarından yola çıkılarak yardımcı teknolojilerin kullanılacağı ileriki çalışmalara katkı sağlayacağı öneriler sunulmuştur. Uygulamacıların yardımcı teknolojiler hakkında ve bu araçların değerlendirme sürecinde kullanılması ile ilgili bilgi edinmesi ve etkili kullanılmasına yönelik araştırmaların gerçekleştirilmesine ışık tutacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Değerlendirme, Yardımcı Teknoloji, Derleme, Tanılama