Sürdürülebilir yetenek yönetimi çerçevesinde istihdam öncesi eğitim ve gelişim: Havayolu işletmeleri üzerine bir inceleme

DURGUT R., Baykal E., ŞAHİNBAŞ K.

Business and Management Studies: An International Journal, cilt.14, sa.3, ss.1587-1606, 2026 (TRDizin)

Özet

Çalışmada havacılık sektöründe sürdürülebilir yetenek yönetimi çerçevesinde istihdam öncesi eğitim ve gelişim programlarının (İÖEGP) etkinliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama modeliyle yürütülen çalışmanın örneklemini, bir havayolu işletmesinin İÖEGP'sine katılan 206 aday oluşturmaktadır. Veriler, Crotty'nin (2000) ORVPET ölçeğinden uyarlanan; Öz Yönetim, Sürekli Gelişim, Etkili İş Birliği, Profesyonellik, Başarı Odaklılık, Dayanıklılık ve Problem Çözme ile Dijital ve Gelecek Yetkinlikleri boyutlarından oluşan 28 maddelik ölçekle toplanmıştır. Keşfedici faktör analizi sonucunda yedi faktörlü yapının toplam varyansın %84,9'unu açıkladığı, doğrulayıcı faktör analizinde ise model uyum indekslerinin (CFI=,957; TLI=,951; RMSEA=,065) kabul edilebilir düzeyde olduğu; ölçeğin yüksek güvenirliğe sahip olduğu (α=,977) belirlenmiştir. Bulgulara göre katılımcılar programı genel olarak yüksek düzeyde etkili bulmuş (X̄=4,12); en yüksek ortalama Etkili İş Birliği boyutunda, en düşük ortalama Dijital ve Gelecek Yetkinlikleri boyutunda elde edilmiştir. Yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmıştır. Sonuç olarak İÖEGP, adayları istihdam edilebilirlik yetkinlikleriyle donatan, kurum kültürüne uyumu hızlandıran ve işe alım sonrası eğitim maliyetlerini azaltarak sürdürülebilir yetenek yönetimine katkı sağlayan stratejik bir araç olarak değerlendirilmektedir.
This study aims to examine the effectiveness of pre-employment training and development programs (PETDP) within the framework of sustainable talent management in the aviation sector. The sample, determined using a descriptive survey model, consists of 206 candidates participating in an airline company's PETDP. Data were collected via a 28-item scale, adapted from Crotty's (2000) ORVPET scale, comprising Self-Management, Continuous Development, Effective Collaboration, Professionalism, Achievement Orientation, Resilience and Problem Solving, and Digital and Future Competencies dimensions. Exploratory factor analysis revealed a seven-factor structure explaining 84.9% of total variance; confirmatory factor analysis showed acceptable model fit indices (CFI=.957; TLI=.951; RMSEA=.065), and the scale demonstrated high reliability ( α=.977). Findings indicate participants generally found the program highly effective (X̄=4.12), with the highest mean in Effective Collaboration and the lowest in Digital and Future Competencies. Significant differences were found by age and gender. Overall, PETDP is considered a strategic tool equipping candidates with employability competencies, accelerating organizational culture adaptation, and reducing post- recruitment training costs, thereby contributing to sustainable talent management.