Akademik Veri Yönetim Sistemi
Liberal Düşünce, cilt.1, sa.122, ss.155-186, 2026 (Hakemli Dergi)
Bu çalışma, Türkiye’deki geri gönderme merkezlerinin uluslararası insan hakları standartlarıyla ne ölçüde uyumlu olduğunu, geri göndermeme ilkesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları ve Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi (CPT) raporları çerçevesinde incelemektedir. Çalışma, geri gönderme merkezlerini yalnızca düzensiz göçün yönetimine hizmet eden idari yapılar olarak değil, aynı zamanda devletin güvenlik öncelikleri ile bireyin devredilemez haklarının kesiştiği kurumsal alanlar olarak ele almaktadır. Araştırma, nitel belge analizi yöntemine dayanmaktadır; bu kapsamda CPT’nin Türkiye’ye ilişkin raporları, AİHM kararları, uluslararası insan hakları belgeleri ve ilgili akademik literatür tematik olarak değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda, Türkiye’de geri gönderme merkezlerine ilişkin hukuki çerçevenin insan hakları normlarıyla belirli ölçüde uyumlu olduğu; ancak uygulamada tutma koşulları, hukuki yardıma erişim, sağlık hizmetleri, tercüman desteği, idari gözetim süresi ve etkili başvuru mekanizmaları bakımından önemli sorunların sürdüğü görülmüştür. Çalışma ayrıca, bu sorunların liberal insan hakları teorisinin öngördüğü insan onuru, usulü güvence ve sınırlı kamu gücü ilkeleriyle gerilim ürettiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bağımsız denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, hukuki ve psikolojik destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve idari gözetimin istisnai bir tedbir olarak sıkı biçimde denetlenmesi, hak temelli bir göç yönetimi açısından zorunlu görünmektedir.