NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Creative Commons License

ŞAHİNTÜRK S., Yıldırım E.

Beykoz Akademi Dergisi, cilt.13, sa.2, ss.189-203, 2025 (TRDizin)

Özet

Duygu tanıma, bireylerin yüz ifadelerini gözlemleyerek duygusal durumlarına dair çıkarımda bulunma sürecidir ve sosyal hayatın önemli bir parçasıdır. Kararsız, huzursuz, kaygılı, alıngan, duygusal davranan, çabuk üzülme ya da öfkelenme eğilimi olan, küçük sorunlarda bile aşırı duygusal tepkiler vererek tekrar normale dönmekte güçlük çeken bireylerin sahip olduğu bu özelliklerin nevrotizm düzeyi yüksek bireylere ait kişilik özellikleri olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada nevrotizm ve farklı yoğunluktaki duygu ifadelerini tanıma arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya 18-40 yaş arası 55 birey katılmıştır. Katılımcılara dokuz duygu ve üç farklı yoğunluk içeren toplam 81 uyaranlık bir görev sunulmuştur. Nevrotizm düzeyleri “Boyutlandırılmış Beş Faktör Kişilik Envanteri” (B5FKE) ile ölçülmüştür. Sonuçlar nevrotizm düzeyi ile genel duygu tanıma puanı; aynı şekilde nevrotizm düzeyi ile düşük, orta ve yüksek yoğunluk seviyelerindeki duyguları tanıma puanları arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. İkili durumlarda yalnızca utanmışı üzülmüş olarak tanımlama puanları ile nevrotizm düzeyi arasında anlamlı korelasyon görülmüştür. Bulgular alanyazındaki çalışmalar ışığında tartışılmıştır.
Emotion recognition is the process of inferring the emotional states of individuals by observing their facial expressions and is an important part of social life. It is stated that these characteristics of individuals who are indecisive, restless, anxious, touchy, emotional, tend to get upset or angry easily, have difficulty returning to normal by giving excessive emotional reactions even to small problems are the personality traits of neurotic individuals. In this study, the relationship between neuroticism and recognizing emotional expressions of different intensities was examined. 55 people participated in the study. Participants were presented with a task consisting of 81 stimuli, including 9 emotions and three different intensities. The results showed that there was no significant relationship between the level of neuroticism and the general emotion recognition score, nor between the level of neuroticism and the emotion recognition scores at low, medium, and high intensity levels. In binary situations, a significant correlation was observed only between the scores for defining embarrassed as upset and the level of neuroticism. The findings were discussed in the light of studies in the literature.