N11 ÜLKELERİNDE SAĞLIK EŞİTSİZLİKLERİNİN SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA HEDEFLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

OFLAZ N. K.

Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, cilt.20, sa.3, ss.734-773, 2024 (TRDizin)

Özet

Sağlık, sürdürülebilir kalkınmanın sosyal, ekonomik ve çevresel tüm boyutları ile ilişki içerisinde olan bir kavramdır. Ekonomik eşitsizliklerin neden olduğu sağlık eşitsizliği; gelir eşitsizliği, sosyal güvenceye erişimde eşitsizlikler, sağlık harcamaları ve pek çok bileşen ile ilişkilidir. Bu çalışmada sağlık göstergelerindeki iyileşmeyi hedef alan “Sağlık ve kaliteli yaşam” ve dolaylı olarak sağlığa etkileri bulunan “Eşitsizlikleri azaltma” amaçlarında yer alan göstergeler aracılığıyla N-11 ülkelerinin 2004-2022 yılları arasındaki verileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Gelir eşitsizliği, sağlık hizmetlerinin kapsayıcılığı, cepten yapılan sağlık harcamalarına bağlı olarak meydana gelen yoksullaşma, GSYİH içinde iş gücünün payı ve göreli yoksulluk gibi göstergeler incelenmiştir. Veriler doğrultusunda sağlık eşitsizliklerinin azaltılması için en önemli gösterge olan evrensel sağlık kapsayıcılığının artırılması için gelir ve sosyal koruma olanaklarının sağlanması kadar sağlanan bu olanakların sürdürülebilirliğinin de önem taşıdığı görülmüştür. Bununla birlikte, sağlık sistemlerinin toplumun değişen yapısına uyumunun sağlanması, değişen sağlık talebine bireylerin sağlık harcamalarından kaynaklanan finansal yükü artırmaksızın cevap verilebilmesi gibi hususlar evrensel sağlık kapsayıcılığına ulaşılabilmesi ve sağlık eşitliğinin sağlanması için oldukça önemlidir. Sağlık eşitsizliklerinin azaltılması için izlenen politik tavrın sonucu olarak alınan kararlar sağlık politikalarının tüm taraflarını kapsayacak şekilde kurumsal politikalara entegre edilmeli ve gerektiğinde tıbbi yeniliklerden yararlanmak amacıyla ulusal ve uluslararası iş birliklerinden yararlanılmalıdır.
Health is an interconnected concept with all the social, economic, and environmental aspects of sustainable development. Health inequalities caused by economic disparities are associated with income inequality, inequities in accessing social security, healthcare expenses, and various other factors. In this study, the 2004-2022 data of N-11 countries were comparatively analyzed through the indicators included in the objectives of “Health and quality life”, which targets the improvement in health indicators, and “Reducing inequalities”, which has indirect effects on health. Indicators such as income inequality, coverage of health services, impoverishment due to out-of-pocket health expenditures, the share of the labor force in GDP, and relative poverty were examined. In line with the data, it has been observed that to increase universal health coverage, which is the most important indicator for reducing health inequalities, the sustainability of these opportunities is as important as the income and social protection opportunities provided. Additionally, ensuring the adaptation of health systems to the changing structure of society, and being able to respond to the changing health demand without increasing the financial burden of individuals’ health expenditures, are also crucial for achieving universal health coverage and ensuring health equity. Decisions to reduce health inequalities based on political stance should be integrated into institutional policies to cover all aspects of health policies and when necessary national and international collaborations should be used to take advantage of medical innovations.