Yüksek Frekans Ayırt Etme ile Gürültüde Konuşmayı Anlama Arasındaki İlişki: FPTiz Testinin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesi

Creative Commons License

Yeral C., Ustaoğlu D., Saldırım H. B., Taner G.

12. Ulusal İşitme Cihazları ve İmplantlar Kongresi , İstanbul, Türkiye, 8 - 10 Ekim 2025, ss.12, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.12
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş ve Amaç: Santral İşitsel İşlemleme becerilerinin değerlendirmesinde sıklıkla tercih edilen Frekans Patern Testi’nde (FPT) kullanılan uyaranlar yüksek frekansları içermemekte olup bu durum testin bir sınırlılığı olarak kabul edilebilir. Bu çalışma kapsamında, FPT ve çalışma kapsamında geliştirilmesi planlanan FPTiz ile Türkçe Hearing In Noise Test (HINT) sonuçlarının karşılaştırmalı analizleri yapılarak yüksek frekans ayırt etme becerisinin gürültüde konuşmayı anlama becerisi üzerindeki rolü hakkında önemli bilgilerin elde edilmesi hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı, mevcut sınırlılığı da göz önünde bulunudurarak yüksek frekans ayırt etme becerisi ile gürültülü ortamlarda konuşmayı anlama becerisi arasındaki ilişkiyi değerlendiren yeni bir testin (FPTiz) geliştirilmesidir.

Gereç ve Yöntemler: FPT’de alçak frekans uyaran olarak 880 Hz’in kullanılması, müzikte Standart “A” nota frekansı olarak bilinen 440 Hz’nin tam katı olması nedeniyle dikkate değerdir. Geliştirdiğimiz FPTiz testinde, 440 Hz'nin bir tam katı olan 3520 Hz birinci uyaran olarak kullanıldı. İkinci uyaran için ise FPT’de kullanılan 1,275 oranı ve kritik bant genişliği dikkate alındı ve 4488 Hz ikinci uyaran olarak belirlendi. FPTiz uyaranları oluşturulduktan sonra 20-40 yaş arasındaki normal işitmeye sahip otuz katılımcıya sırasıyla saf ses odyometri, Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği, FPT, FPTiz ve Türkçe HINT uygulandı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde ‘’SPSS version 20.0’’ kullanıldı.

Bulgular: Sağ ve sol FPTiz skorları ile Türkçe HINT kritik sinyal gürültü oranı (SGO) arasında istatistiksel olarak anlamlı orta derecede negatif korelasyonlar gözlendi (p < 0,05, r=-0,409, r= 0,415). Sağ ve sol FPT skorları ile Türkçe HINT kritik SGO arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p > 0,05).

Sonuç: FPTiz skorları ile Türkçe HINT kritik SGO değerleri arasında bir ilişki bulunması, gürültüde ayırt etme becerilerinin değerlendirilmesinde, uygulama kolaylığı ve maliyet açısından avantajlı olan FPTiz testini de potansiyel bir seçenek olarak öne çıkarmaktadır. Öte yandan, daha geniş yaş aralığı ve daha büyük örneklem grubu kullanılarak yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: gürültüde konuşmayı anlama, işitsel ayırt etme, santral işitsel işlemleme, zamansal sıralama

Introduction and Aim: In the evaluation of central auditory processing skills, the Frequency Pattern Test (FPT) is frequently used, but the stimuli used in this test do not include high frequencies, which can be considered a limitation of the test. In this study, comparative analyses of the results of the FPT and the newly developed FPTiz test along with the Turkish Hearing In Noise Test (HINT) were conducted to gather important information regarding the role of high-frequency discrimination ability in speech recognition in noise. The aim of this study is to develop a new test (FPTiz) that evaluates the relationship between high-frequency discrimination and speech recognition in noisy environments, considering the existing limitation of the FPT.

Materials and Methods: The use of 880 Hz as the low-frequency stimulus in the FPT is noteworthy because it is an exact multiple of the 440 Hz, known as the standard "A" note frequency in music. In the developed FPTiz test, 3520 Hz, which is a multiple of 440 Hz, was used as the first stimulus. For the second stimulus, the ratio of 1.275 and the critical bandwidth used in the FPT were considered, and 4488 Hz was selected as the second stimulus. After the creation of the FPTiz stimuli, pure-tone audiometry, Montreal Cognitive Assessment Scale, FPT, FPTiz, and the Turkish HINT were applied to thirty participants with normal hearing, aged 20-40. Statistical analysis of the obtained data was conducted using "SPSS version 20.0."

Results: Statistically significant moderate negative correlations were observed between the right and left FPTiz scores and the critical signal-to-noise ratio (SNR) of the Turkish HINT (p < 0.05, r = -0.409, r = 0.415). No significant relationship was found between the right and left FPT scores and the critical SNR of the Turkish HINT (p > 0.05).

Conclusion: The correlation between FPTiz scores and the critical SNR values of the Turkish HINT highlights the potential of the FPTiz test as a practical and cost-effective option for assessing speech recognition in noise. However, further studies with a larger sample size and a broader age range are needed.

Keywords: speech recognition in noise, auditory discrimination, central auditory processing, temporal ordering