DİJİTAL PLATFORM EKOSİSTEMLERİNDE İNOVASYONUN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ: APPLE, AMAZON VE E-KİTAP PAZARI
Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.16, sa.3, ss.820-851, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 16 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.32957/hacettepehdf.1858593
- Dergi Adı: Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Legal Collection, HeinOnline-Law Journal Library, TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.820-851
- İstanbul Medipol Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, dijital platform ekosistemlerinde rekabetin işleyişini e-kitap pazarında faaliyet gösteren Apple ve Amazon örnekleri üzerinden incelemektedir. Rekabet hukukunun geleneksel analiz çerçevesi hızla dönüşen dijital pazarlarda, platformların inovasyon temelli stratejilerini ve ekosistem yapılarının rekabet üzerindeki etkilerini çoğu zaman yeterince yansıtamamaktadır. Özellikle platform sözleşmeleri, fiyatlandırma modelleri ve dağıtım stratejileri gibi unsurlar, analizin ağırlıklı olarak statik fiyat etkileri esas alınarak değerlendirildiğinde eksik analizlere yol açabilmektedir. Nitekim bu yaklaşım, yenilikçi iş modellerinin geliştirilmesi, inovatif teknolojilerin ortaya çıkması ve rekabetin teşvik edilmesi gibi rekabetin esaslı unsurlarının göz ardı edilmesine yol açabilmektedir. Bu çerçevede United States v. Apple Inc. (2015) ve Avrupa Komisyonu’nun Amazon e-book, MFN (2017) kararları incelenmiştir. Söz konusu kararlarda rekabet otoritelerinin, farklı hukuki temelleri esas almalarına rağmen, belirli sözleşmesel mekanizmalara odaklanma ve kısa vadeli fiyat istikrarını (statik etkinlik) önceliklendirme eğiliminde oldukları; buna karşılık dijital platformlar tarafından geliştirilen stratejik ve yapısal inovasyonlara yeterli ağırlık vermedikleri görülmektedir. Bu doğrultuda çalışma, dijital pazarlarda rekabet analizinin, yalnızca statik fiyat etkilerine dayalı geleneksel bir yaklaşımın ötesinde, ekosistem tasarımı, pazar yapısı ve dinamik etkinlik unsurlarını içeren, Schumpeteryen inovasyon odaklı rekabet anlayışından beslenen daha dengeli bir değerlendirme çerçevesinin benimsenmesini önermektedir.