İsrail-Filistin Barış Sürecinde İkinci Yol Diplomasisinin (Track II) Rolü: Cenevre Girişimi Örneği

Creative Commons License

Şavamreh N., ALMAJDALAWI R.

Liberal Düşünce, sa.122, ss.265-283, 2026 (TRDizin)

Özet

İsrail-Filistin çatışması, barış çabalarına ve resmi müzakerelerdeki tekrarlanan başarısız- lıklara rağmen, çağdaş tarihin en çözümsüz çatışmalarından biridir. Bu çalışma, çatışma çözümünde II. Yol diplomasisinin nasıl güçlendirilebileceğini araştırmak için Cenevre Giri- şimi’ni (2003) bir vaka çalışması olarak incelemektedir. II. Yol diplomasi, resmi kanalların dışında diyalog yoluyla gayri resmi olarak etkileşimde bulunan, anlayışı ve güveni ge- nişletmeyi ve etkili çözümlere ulaşmayı amaçlayan sivil toplum aktörlerini içermektedir. Çalışmanın benzersiz katkısı, Cenevre Girişimi’nin sınırlı etkisinin yalnızca II. Yol diploma- sisinin gayri resmi statüsüne atfedilemeyeceği; aksine, vakanın entegrasyon olmadan aşırı resmileştirme sorununu gösterdiği iddiasıdır: Girişim, son derece ayrıntılı yarı resmi bir barış çerçevesi oluşturmuştur, ancak çıktılarını resmi I. Yol diplomasi karar alma sü- reçlerine bağlayan kurumsallaşmış kanallardan yoksundu. Bu mekanizmayı vurgulayarak, çalışma, bazı II. Yol diplomasinin girişimlerinin neden yaratıcı fikirler ürettiğini ancak si- yaseti doğrudan etkileyemediğini daha doğru bir şekilde açıklamaktadır. Bulgular, II. Yol diplomasinin iletişimi geliştirebileceğini, güvensizliği azaltabileceğini ve yenilikçi fikirler üretebileceğini gösterirken, resmi otorite eksikliği nedeniyle siyasi etkisinin sınırlı kaldı- ğını da ortaya koymaktadır.
The Israeli-Palestinian conflict remains one of the most intractable conflicts to date and in the modern era, despite repeated failures in formal negotiations. This study examines the Geneva Initiative (2003) to explore how Track II diplomacy can be strengthened in conflict resolution. Track II involves non-governmental actors engaging informally through dialogue to build trust and develop solutions. The study argues that the Initiative’s limited impact cannot be attributed solely to its informal nature; rather, it reflects over-formalization without integration. While the Initiative produced a detailed quasi-formal peace framework, it lacked institutionalized channels linking its outcomes to official Track I decision-making. This explains why some Track II efforts generate innovative ideas but fail to influence political processes. The findings demonstrate that Track II diplomacy can enhance communication, reduce mistrust, and produce creative proposals, but its political impact remains limited due to the absence of formal authority and integration with official negotiations.