Yutma güçlüğü nedeniyle perkütan endoskopik gastrostomi tüpü takılmış olan hastalarda tüp ile beslenmenin serum kantitatif aminoasit düzeyleri üzerine olan etkisinin değerlendirilmesi

Tez Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sema Basat

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

ÖZET

Giriş ve Amaç

Sarkopeni ilerleyici ve yaygın olarak kas gücü ve kuvvetinin kaybı ile karakterize

fiziksel bağımlılık, düşmeler, kötü yaşam kalitesi ve mortalite gibi olumsuz sonuçlara

neden olan geriatrik bir sendromdur. Kas proteinlerinin parçalanması, kısmen yağsız

vücut kütlesinin artması ve başta dallı zincir amino asitlerin oksidasyonunun artmasıyla

oluşan periferik enerji açığına neden olan önemli bir katabolik süreçtir. Herhangi bir

malnütre hastadaki prognozu tahmin etmek zordur, ancak teorik olarak periferik enerji

açığındaki bozulma derecesi ile ilişkili olması gerekir ve bu durum da plazma amino

asit kalıbıyla ilişkili olabilir. Biz de bu tezimizde perkutan endoskopik gastrostomi

(PEG) tüpü takılmış olan hastalarda PEG ile beslenmenin yaşam süresi ve kantitatif

aminoasitler üzerine olan etkisini değerlendirmeyi planladık.

Gereç ve Yöntem

Çalışmaya 18 yaş üstü herhangi bir nedenden dolayı iç hastalıkları kliniğimize interne

edilen ve yutma refleksi kaybı nedeniyle PEG endikasyonu konulan hastalar dahil

edildi. Çalışmaya 18 yaş altı hastalar, internasyonunun ilk 48 saatinde parenteral

nütrisyon desteği alan, major ortopedik cerrahi öyküsü olan hastalar dahil edilmedi.

Çalışmaya dahil edilen hastalar 0.,3.,6. ve 12. aylarda kontrol vizite çağrıldı. Hastaların

her vizitte antropometrik ölçümleri, kas güçleri, fiziksel performansları, nutrisyon

durumları değerlendirilip biyokimyasal kan testleri ve kantitatif aminoasit düzeyleri

tetkik edildi. İstatistiksel analizde anlamlılık p<0.05 olarak kabul edildi.

Bulgular

Çalışmamız yaşları 18 ile 91 arasında değişmekte olan, 23’ü erkek ve 30’u kadın olmak

üzere toplam 53 olgu ile yapılmıştır. PEG takıldıktan sonra gastaların yaşam süreleri 2

ile 365 gün arasında değişmektedir. PEG takıldıktan sonra yaşam süresi ile MNA skoru,

el dinamometresi, yatak yarası, üst kol çevresi, vitamin D, albumin, potasyum ve

transferrin ile arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmaktadır. PEG sonrası yaşam

süresi ile hastaların ilk vizitteki aminoasit düzeyleri arasında ilişki bulunamadı.

Çalışmanın sonunda 13 hasta hayattayken 40 hasta 1 yılını tamamlayamadan eksitus

oldu. Hastalar çalışma sonunda yaşayanlar ve eksitus olanlar diye iki gruba ayrılarak

yapılan regresyon analizinde 3.ay glutamin, 3.ay lösin, 6.ay lösin, 6.ay taurin ve 6.ay

treonin gibi aminoasitlerin cut-off değeri ve eğri altında kalan değerler anlamlı bulundu.

Yaşayan 13 hastanın 4 farklı vizitindeki aminoasit düzeyleri arasındaki fark analizinde

sitrilun, ornitin, tirozinin 0, 3, 6, 12.ay ölçümleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık

saptandı. Exitus olan hastalarda yapılan analizde ise 0.ay treonin değerlerine göre 6.ay

treonin değerlerinde anlamlı; 0.ay aspartik asit değerlerine göre 6.ay aspartik asit

değerlerinde anlamlı artış; 0.ay ornitin değerlerine göre 6.ay ornitin değerlerinde

anlamlı artış saptandı.

Tartışma Ve Sonuç

Çalışmamızda yaşam süresi ile sitrilun, ornitin, tirozinin düzeylerinde vizitler arası

anlamlı farklılık saptandı. Exitus olan hastalarda treonin, aspartik asit ve ornitin

değerlerinde anlamlı artış saptandı. Sonuçlarımız, ağır malnütre hastalarda bozulmuş

enerji metabolizması ile kas proteini yıkımı arasında yakın ve anlamlı bir ilişki

olduğunu düşündürtmektedir. Treonin ve aspartik asit gibi amino asitlerin

düzeylerindeki artış mortaliteyi arttırırken, sitrilun ve tirozin gibi aminoasitlerin

artışının mortaliteyi azaltabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Kantitatif Aminoasit, Perkutan Endoskopik Gastrostomi,

Malnütrisyon, Sarkopeni