SOCS3 ekspresyonunun baskılanması ile STAT3 ve P53 ifadesindeki değişikliklerin endometriyal kanser hücre hattında proliferasyon, migrasyon ve apoptoz üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: İlknur Keskin
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Endometriyal kanser, uterusun endometriyum tabakasından kaynaklanan ve kadınlarda sık görülen malignitelerden biridir. Mezenkimal kök hücreler (MKH), sahip oldukları yüksek rejeneratif kapasite ve biyolojik etkiler nedeniyle kanser araştırmalarında yaygın olarak kullanılan önemli hücrelerdir. Literatürde MKH'nin, tümör büyümesini destekleyebildiğini gösteren çalışmaların aksine hücre döngüsünü durdurarak ya da apoptozu indükleyerek tümörleri baskılayabildiği de bildirilmektedir. Kanser biyolojisinde kritik bir transkripsiyon faktörü olan STAT3, SOCS proteinleri ile negatif olarak regüle edilir. SOCS3, JAK/STAT sinyalinin güçlü bir inhibitörü olup, ekspresyonunun baskılanması kanserde kötü prognozla ilişkilidir. SOCS3'ün tümör tipine göre değişen fonksiyonları olsa da p53 ile etkileşimi aracılığıyla apoptozu düzenlediği bilinmektedir. Bu çalışmada, adipoz kaynaklı MKH'nin ve SOCS3 ekspresyonunun endometriyal kanser hücre hattı olan Ishikawa hücre hattı üzerindeki etkileri incelenmiştir. SOCS3 siRNA ile baskılanmış, ardından STAT3/pSTAT3 ve p53 düzeyleri değerlendirilmiştir. MKH'nin doğrudan veya dolaylı etkilerinin SOCS3 ekspresyonunu artırdığı görülmüştür (p<0,05). SOCS3 baskılandığında pSTAT3 düzeyleri azalmış; ancak MKH'nin doğrudan uygulanması pSTAT3'ü artırmıştır (p<0,05). MKH koşullu besiyeri ise pSTAT3 ekspresyonunu inhibe ederken p53 ekspresyonunu yükseltmiş ve anti-tümör etki göstermiştir. (p<0,05). Fonksiyonel analizlerde MKH koloni oluşumunu artırırken, SOCS3 varlığında migrasyonu azalttığı; koşullu besiyerinin ise migrasyonu belirgin biçimde inhibe ettiği saptanmıştır (p<0,0001). Ayrıca SOCS3 baskılandığında MKH varlığı proliferasyonu azaltmıştır (p<0,0001). Sonuç olarak SOCS3'ün endometriyal kanserde önemli bir tümör baskılayıcı rol oynadığı, MKH koşullu besiyerinin ise parakrin mekanizmalarla anti-tümör potansiyel taşıdığı belirlenmiştir.