Yıkıcı Deprem Sonrası Sağlık Hizmetlerinin Etkinliğinin Arttırılmasına Yönelik Strateji Önerileri: Derinlemesine Mülakat ve AHP Yaklaşımlarıyla Türkiye İçin Bir Uygulama


Aygün S., Uslu Y., Gedikli E., Sevim B.

Vakıf, 2024 - 2025

  • Proje Türü: Vakıf
  • Başlama Tarihi: Mart 2024
  • Bitiş Tarihi: Mart 2025

Proje Özeti

Afetler insanlık tarihinde çok büyük yıkımlara neden olmuştur. Afetlerin yaklaşık %91'i seller, fırtınalar, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar ve diğer aşırı hava olaylarından kaynaklanırken, ölümlerin çoğu depremler ve tsunamiler gibi jeofiziksel olaylardan kaynaklanmaktadır. Bu nedenle çalışma, deprem felaketleri sırasında ve sonrasında sağlık hizmeti sunumuna odaklanmıştır. Bu çalışma ile deprem sonrası akut dönemde ikinci basamak sağlık hizmeti sunan sağlık tesislerinin yönetim süreçlerinde ve sağlık hizmeti sunumunda aktif rol alan yöneticiler ile nitel görüşmeler yapılarak karşılaşılan sorunların tespit edilmesi ve bu sorunların Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi ile önceliklendirilerek, gelecekte yaşanabilecek olası afetler sonrasında sağlık hizmetlerinin sorunsuz ve eksiksiz sunulabilmesi için ilgili sorunların çözümüne yönelik stratejik önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Çalışma uygulamalı bir araştırmadır. Çalışmanın odaklanacağı afet, 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'de meydana gelen ve 10 ilde yıkıma neden olan Kahramanmaraş depremidir. Bu nedenle bölgede hizmet veren hastanelerin orta ve üst düzey yöneticileriyle görüşmeler yapılacaktır. Çalışmada "Keşfedici Sıralı Karma Yöntem" deseni kullanılacaktır. Bu çerçevede çalışma üç aşamalı olarak tasarlanmıştır. Birinci aşamada, belirlenen hastanelerin yöneticileri ile derinlemesine görüşmeler yapılacak ve elde edilen veriler dokümante edilerek nitel yöntemlerle analiz edilecektir. İkinci aşamada, ilk aşamada elde edilen sonuçlar belirli koşulları sağlayan uzmanlar tarafından değerlendirilecek ve tespit edilen sorunlar AHP yaklaşımı ile önceliklendirilecektir. Son aşamada ise araştırmadan elde edilen sonuçlar ve literatürde yer alan çalışmalar dikkate alınarak sorunlara yönelik stratejik önerilerde bulunulacaktır. Bu çalışma, sağlık tesislerine yeniden bir deprem felaketi yaşanması durumunda sağlık hizmeti sunum sürecini nasıl yönetmeleri gerektiği konusunda yol gösterecektir. Ayrıca diğer birçok akademik çalışma için de fikir verecektir.