Akademik Veri Yönetim Sistemi
Hocaoğlu E. (Yürütücü), Tarakcı D., Hocaoğlu E.
TÜSEB B Grubu AR-GE Projesi, 2026 - 2028
Tutma, kavrama, manipülasyon, ve hissetme gibi pek çok fonksiyona sahip el uzvu, üst ekstremitenin işlevselliğini doğrudan etkilemektedir. Elin işlevselliği doğrultusunda çok farklı el konfigurasyonlarına gereksinim duyan günlük yaşam aktiviteleri (GYA) gerçekleştirilebilmektedir. Bu distal üst ekstremitenin, diğer uzuvlara kıyasla çok daha yüksek oranda serbestlik derecesine ve işlevselliğe sahip olması beraberinde bir travma veya nörolojik hastalık durumunda var olan genelleştirilmiş yöntemlerle tedavilerini güçleştirmektedir. Dünya Sağlık Örgütü tahminlerine göre her yıl dünyada 15 milyon inmeli bireyin %80’inden fazlası el fonksiyon bozukluklarına, 1 milyondan fazla kişi ise dünyada en çok karşılaşılan yaralanma tipi olan akut el ve parmak yaralanmasına maruz kalmaktadır. Her iki grupta da el fonksiyonunun tam veya kısmi kaybı, hastaların günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmelerini engelleyen ve istihdam olanaklarını önemli ölçüde sınırlayan önemli bir engellilik sebebidir. Bu gruptaki bireylerin el fonksiyonlarını geri kazanabilmeleri için uygulanan geleneksel yöntemler, ‘elle’ müdahaleler, hastanın ihtiyacını subjektif değerlendirmeler doğrultusunda belirleyerek uygulanır. Ancak uygulamalar arası düzensizlik, kullanılan aparatların kişiye özgü tasarlanmamış olması, fizyoterapistin tekrarlı hareketleri benzer ya da kişinin ihtiyacına dayalı olarak uygulayamayışı terapi sürecinin uzamasına ya da başarısız sonuçlara yol açmaktadır. Bu bağlamda önerilen SHARP aktif rehabilitasyon platformu: 1- El Bileği Rehabilitasyonu Modülü (El bileğinin radial - ulnar deviasyon ve volar-dorsal fleksiyonunu sağlayabilen, yumuşak kavrayıcı ünitesi sayesinde hastanın bileğine adapte olabilen, hastanın antropomorfisine bağlı olarak eyleyicilerini konumlandırabilen modül) ve 2- Baş parmak / Diğer Dört Parmak Rehabilitasyonu Modülü (Baş parmak ekstansiyonu, dört parmak ekstansiyonu, ve parmakların abduksiyon-addüksiyon hareketlerini sağlayabilen modül) olmak üzere iki ayrıştırılabilir ve bütüncül hale getirilebilir nitelikte tasarlanmıştır. Böylece hastanın hem el-el bileği antropomorfisine hem de şikayetine dayalı olarak ihtiyaç duyduğu egzersiz tipine uyumlanabilen bir robotik bir platform gerçekleştirilecektir. Hastaların ihtiyacına ve bireye özgü eğitimine imkan sağlamak için: • Gerektiği kadar yardım (assist-as-needed (GKY)) kontrol paradigmasının dahil edilmesiyle eğitimin etkinliğini arttırabilen, • Bireyin antropomorfisine uygun (ayarlanabilir) el-elbileği rehabilitasyonu tasarımı sunabilen, • Bireyin robotla temas hassasiyetini ön planda tutarak yumuşak robot ile terapi sağlayabilen • Kişinin ihtiyacına bağlı olarak farklı egzersiz konfigurasyonlarına izin verebilen • Sanal gerçeklik ortamıyla uyumlu çalışarak bireyin istikrarlı bir terapi almasına olanak tanıyan • Bireyin biyopotansiyel sinyaline bağlı olarak el ve el bileği performansını doğrudan değerlendirebilen niteliklere sahip SHARP sistemi önerilmektedir.